Tarihin İlk İmparatorluğu: Akadlar

Akadlar, MÖ 2350 yılında Sargon tarafından kurulan ve tarihin ilk imparatorluğu olarak kabul edilen Mezopotamya uygarlığıdır. Sümer şehir devletlerini tek bir siyasi yapı altında toplayan Akad İmparatorluğu, merkezi yönetim anlayışı ve askeri gücüyle yeni bir dönem başlatmıştır. Mezopotamya tarihinde ilk kez geniş bir coğrafya tek bir hükümdar tarafından yönetilmiş, bu da “imparatorluk” kavramının doğmasına zemin hazırlamıştır.

Akadlar (MÖ 4000 – MÖ 2100), MÖ 4 binde Arap Yarımada’sından Mezopotamya’ya ilk gelen ve yerleşen Sami asıllı bir kavimdir. Akad kralı Sargon Sümerleri yenmiş ve bu devleti kurmuştur.

Devletin başkenti Akad’dır. İlk düzenli ordu sistemini kurmuşlardır. Sümerliler’in kuzeyinde, Fırat Nehri boylarında tarihte ilk bilinen imparatorluğu kurdular. Sümer kültüründen etkilendiler ve bu kültürü Ön Asya’ya yaydılar. Sargon’un ölümünden sonra devlet zayıfladı ve Sümerliler tarafından ortadan kaldırıldı (MÖ 2100).

Akad sülalesinin kurucusu Büyük Sargon ve torunu Naram-Sin Akad İmparatorluğunun en önemli liderleri olmuşlardır. Akadların zayıflama döneminde Sümer kentleri tekrar egemenliklerini elde etmiş ve 3. Ur Sülalesi’nin Mezopotamya’daki yükselişiyle birlikte Akadların dönemi son bulmuştur.

Antik Babil medeniyetlerinin ana yurdu olan Akad’ın kuzeyinde Asur bölgesi, güneyinde ise Sümer bölgesi yer alıyordu.Akad isminin yerini zamanla Babil kelimesi almıştır.

Sargon’dan sonra güçlü bir otorite kuran torunu Naram-Sin, kendisini “Akad’ın tanrısı ve dünyanın dört bölgesinin kralı” ilan ederek, ilk tanrılaştırılan kral olmuştur.

Akad, yeryüzünün ilk güçlü imparatorluğu olan Akad İmparatorluğu‘nun merkez topraklarını oluturuyordu.

Naram Sin’in Steli

Naram Sin Büyük Sargon’un torunuydu. Hükümdarlığı sırasında imparatorluk doruk noktasına ulaştı.

Sargon’un torunu olan Akkad Kralı Naram-Sin’in (M.Ö. 2190-2154), Lullubilerin bir başka kralı Satuni’yi, yenilgiye uğrattığı bir savaşın ardından yaptırdığı, Elam başkenti Susa’da bulunmuş olan ve günümüzde Paris’teki Louvre Müzesi’nde sergilenen “Zafer Steli”nde de benzer bir kompozisyon görülür.

Stelde, güneş diski altında, ay (Sin) boynuzlu miğferiyle Naram-Sin ordusuna komutanlık etmektedir. Miğferdeki bu boynuzlar, aslında tanrılara özgü bir ayrıcalıktır. Güneş Tanrısı Utu’yu simgeleyen ışın saçan disklerin altında, düşmanlarını ayakları altında ezen muzaffer kral… Sümerlerin ay tanrısının Semitikleşmiş hali olan Sin’in sevgilisi Naram-Sin… ya da Sin’in adını alıp tanrılaşan kral…

Susa, Iran – MÖ y. 2,254-2,218-Kireçtaşı – 2 m yüksekliğinde -Louvre Müzesi, Paris, Fransa