Gordes ve Luberon Köyleri

Gordes, bugün Provence’ın en çok ziyaret edilen köylerinden biri ve kartpostallarda hep aynı açıdan, kayanın üstüne yığılmış taş evleriyle görünür. Oysa 19. yüzyılda köy, kırsaldan kentlere göçle nüfusunu yitirdi; ardından gelen Birinci Dünya Savaşı da onu iyice yordu. Onu yeniden canlandıranlar 1950’ler ve 60’larda gelen sanatçılar oldu: ressam Andre Lhote, Marc Chagall, fotoğrafçı Willy Ronis. 1970’te Victor Vasarely köyün şatosunda kendi didaktik müzesini açtı.

Luberon benim gözümde Provence’ın en yavaş yaşanması gereken köşesi; burada bir köyden ötekine geçerken acele etmenin anlamı yok. Bu yazıda Gordes’u ve çevresindeki Luberon köylerini tek tek anlatıyorum: hangi köyde ne görülür, hangi gün nerede pazar kurulur, arabayı nereye bırakırsınız. Bölgenin tamamına Provence gezilecek yerler rehberimden ulaşabilirsiniz.

Gordes ve Luberon Köyleri Haritası

Haritada yazıda geçen köyleri ve önemli durakları bulabilir, bir noktaya tıklayarak yol tarifi alabilirsiniz. Köylerin çoğu Luberon’un kuzey eteğindeki Calavon vadisinin iki yanında; Lourmarin ve Ansouis ise dağın güney yüzünde.

Gordes’ta Gezilecek Yerler

Gordes, Monts de Vaucluse’ün eteğinde, Calavon vadisine ve Luberon’a bakan bir kaya çıkıntısına kurulmuş. Destination Luberon turizm ofisi tarihi merkez için 2-4 saat, Senanque ya da Village des Bories’i de eklemek için tam bir gün ayırmanızı öneriyor.

Gordes Köyü, Şato ve Rocher Bel-Air

Köyün tepesindeki şato 11. yüzyıldan beri Gordes’a hakim; ortaçağ kalesi olarak başlayıp Rönesans’ta bir konağa dönüşmüş. Bugün sanat sergilerine ev sahipliği yapıyor. Şatonun çevresinden aşağıya, Arnavut kaldırımlı dar sokaklar ve kemerli geçitler iniyor.

Sokakların altında da bir Gordes var: Caves du Palais Saint-Firmin, kayaya oyulmuş zeytinyağı değirmenleri, sarnıçlar ve tonozlu merdivenlerden oluşan bir yeraltı mahallesi. Köyün kartpostallardaki o bilinen görüntüsü ise köyün içinden değil, girişteki Rocher Bel-Air seyir noktasından görünüyor. Turizm ofisinin önerisi de güne buradan başlamak. Ben de Gordes’u önce uzaktan, sonra içinden görmenin en doğru sıra olduğunu düşünüyorum; sabah ışığında taşlar bambaşka bir renge bürünüyor.

Village des Bories

Village des Bories, Gordes’un yaklaşık 4 kilometre dışında, harçsız üst üste dizilmiş taşlardan yapılmış kulübelerin oluşturduğu küçük bir mezra. Eski adı “Les Cabanes”; tarla işlerinin yoğun olduğu mevsimlerde kullanılan geçici bir yerleşimdi. Ağıllar, ekmek fırınları, harman yerleri ve çevre duvarları köylülerin gündelik düzenini gösteriyor. Gordes çevresinde bu türden yüzlerce yapı var ama en büyük topluluk burası.

Mezra 19. yüzyılın sonunda terk edildi ve 1960’larda Pierre Viala tarafından yeniden keşfedilip restore edildi. Bugün tarihi anıt olarak koruma altında ve bir kırsal yaşam müzesi olarak geziliyor. Kulübelerin kubbeli damları, hiçbir bağlayıcı kullanılmadan taşların içe doğru kaydırılarak dizilmesiyle yapılmış. Saatler ve ücretler için turizm ofisinin sayfasına bakın.

Senanque Manastırı

Gordes’un 3 kilometre kuzeyindeki Senanque, 1148’de kurulmuş ve hala keşişlerin yaşadığı bir Sistersiyen manastırı. Önündeki lavanta tarlası, ziyaret kuralları, çiçeklenme dönemi ve bilet bilgileri için Provence lavanta tarlaları yazıma bakın; orada manastırı ayrıntılı anlattım.

Luberon Köyleri

Roussillon ve Sentier des Ocres

Roussillon, okr toprağının kırmızı, turuncu ve sarı tonlarına boyanmış cepheleriyle Luberon’un en renkli köyü. Köyün hemen altındaki Sentier des Ocres, eski okr ocaklarının arasından geçen bir yürüyüş patikası. Pays d’Apt Luberon turizm ofisine göre 30 ve 50 dakikalık iki parkur var. İlk seyir noktasında tekerlekli sandalyeye uygun bir platform bulunuyor ama parkurların kendisi bebek arabasına ve hareket kısıtlı ziyaretçilere uygun değil.

Okr burada yalnızca manzara değil, bir sanayi. Köyün çıkışındaki Okhra ekomüzesi, eski bir okr fabrikasında boyanın nasıl üretildiğini anlatıyor. Okr toprağının ince tozu ayakkabıya ve giysiye kolayca bulaşıyor; ben bu patikaya açık renk bir şeyle çıkmazdım. Patika ve ücretler için turizm ofisinin Sentier des Ocres sayfasına bakın.

Lourmarin

Lourmarin, Luberon’un güney yüzünde, Apt’tan gelen tek geçit yolunun bittiği yerde, çınar ağaçlı yollarla çevrili bir köy. Siluetini üç kule belirliyor: saat kulesi, kilise ve Protestan tapınağı. Köyün karşısındaki şato, turizm ofisinin deyişiyle Provence’ın ilk Rönesans şatosu. 1480 civarında yapılan eski bölüme 1526’dan sonra İtalyan etkili bir Rönesans kanadı eklendi; 1920’de Robert Laurent-Vibert şatoyu kurtardı ve bugün de bir sanatçı rezidansı olarak kullanılıyor.

Köyün mezarlığında iki yazar yatıyor: Albert Camus ve Henri Bosco. Her eylül Rencontres Mediterraneennes Albert Camus derneği köyde Camus’nün düşüncesine adanmış bir etkinlik düzenliyor. Lourmarin’in cuma sabahı pazarı bölgenin en canlılarından.

Menerbes

Menerbes, Calavon vadisine bakan bir kaya sırtına kurulmuş, 244 metre yükseklikte bir köy. 16. yüzyılda Din Savaşları sırasında kraliyet birlikleri tarafından beş yıldan uzun süre kuşatıldı. Fotoğrafçı Dora Maar burada yaşadı; 18. yüzyıldan kalma evi bugün bir sanatçı rezidansı. Köyü dünyaya asıl tanıtan ise İngiliz yazar Peter Mayle’in “Provence’ta Bir Yıl” kitabı oldu.

Köyde Maison de la Truffe et du Vin bölgenin trüf mantarını ve şaraplarını tanıtıyor. Menerbes ile Lacoste arasındaki Abbaye Saint-Hilaire, 1250 civarında Kutsal Topraklar’daki Karmel Dağı’ndan gelen Karmelit keşişlerin kurduğu, kısmen kayaya oyulmuş bir manastır. 2026’da 4 Nisan-11 Kasım arasında her gün serbestçe gezilebiliyordu.

Bonnieux

Bonnieux, Petit Luberon’un kuzey yamacında, karşısındaki Lacoste’a bakan basamaklı bir tepe köyü. En üstteki eski kilise, yüzyıllık sedir ağaçlarıyla çevrili ve buradan Mont Ventoux’ya kadar uzanan bir manzara açılıyor. Köyün asıl iki hazinesi ise dışarıda.

Köyün 5 kilometre kuzeyindeki Pont Julien, İtalya ile İspanya’yı bağlayan Via Domitia üzerinde MO 3’te tamamlanmış bir Roma köprüsü; Calavon’un selleri karşısında bugüne kadar ayakta kaldı. 2005’te yanına yeni bir köprü yapıldığından üzerinden artık yalnızca yaya ve bisikletliler geçiyor. Köyün 7 kilometre güneyindeki Sedir Ormanı ise 1861’de Cezayir’deki Atlas Dağları’ndan getirilen tohumlarla ekilmiş, 250 hektarı aşan bir orman. Yaz sıcağında Luberon’da en çok aradığım şey gölge olurdu; sedir ormanı bunun için bence en iyi kaçamak.

Lacoste

Lacoste, tepesindeki şatonun gölgesinde, dükkanı ve restoranı neredeyse olmayan sessiz bir taş köy. Şato 1716’da miras yoluyla Sade ailesine geçti; Marquis de Sade 1771’de buraya çekildi ama hayatının büyük kısmını hapiste geçirdiği için burada az kaldı. Devrim sırasında yağmalanan şatoyu 1952’de Andre Bouer satın alıp restore etmeye başladı, 2001’de modacı Pierre Cardin aldı.

Köyün bugünkü hayatını Amerikan sanat okulu SCAD (Savannah College of Art and Design) belirliyor: okul ilk dersini 1971 yazında verdi ve köyün tarihi binalarına yayılmış durumda. Arabanızı köyün girişindeki ücretsiz ve gölgeli otoparka bırakıp yukarı yürüyün.

Ansouis

Ansouis, güney Luberon’da, Lourmarin’e 9 kilometre uzaklıkta, Fransa’nın En Güzel Köyleri listesinde yer alan küçük bir şato köyü. Köyün tepesindeki şato 12. ve 13. yüzyıldan kalma bir kaleyken Rönesans’ta yeniden düzenlendi; silah salonundan teraslı bahçelere kadar nisandan 1 Kasım’a kadar geziliyor. Köydeki Musee Extraordinaire’de heykeller, resimler ve deniz fosilleri sergileniyor.

Fontaine-de-Vaucluse

Fontaine-de-Vaucluse, Sorgue Nehri’nin doğduğu kaynağın köyü ve Vaucluse departmanına adını veren yer. Su, 200 metreden yüksek bir kayalığın dibindeki derin bir mağaradan çıkıyor. L’Isle-sur-la-Sorgue turizm ofisine göre yılda ortalama 630 milyon metreküp su veren kaynak, debisiyle Fransa’nın birinci kaynağı. Keşifler su yüzeyinin 300 metreden fazla altına inmiş ama yeraltı ağı hala tam bilinmiyor.

Köyden kaynağa nehir boyunca 15-20 dakikada yürünüyor. Kaya düşme riski nedeniyle yolun mağaraya inen son bölümü şu an kapalı, ama bir seyir noktasından kaynağı görebiliyorsunuz. Kaynak en etkileyici halini yağışlı ilkbaharda alıyor; kurak dönemde su mağaranın dibinde yeşil-mavi bir göl gibi duruyor. Köy en çok İtalyan şair Petrarca’yla anılıyor: Sorgue’un kıyısında Musee-Bibliotheque Petrarque var, köyün ortasındaki sütun da 1804’te şairin doğumunun 500. yılı için dikildi.

L’Isle-sur-la-Sorgue

L’Isle-sur-la-Sorgue, Sorgue Nehri’nin kollarıyla çevrili bir kasaba ve turizm ofisine göre Fransa’nın antikacılık başkenti. Kasabada 300’ü aşkın antikacı ve eskici var. Her pazar 9.00-18.00 arasında Avenue des Quatre Otages’ta açık hava eskici pazarı kuruluyor. Yılda iki kez, Paskalya’da ve 15 Ağustos’ta yapılan Uluslararası Antika ve Eskici Fuarı ise 1966’dan beri kasabayı büyük bir açık hava pazarına çeviriyor.

Kasabanın Provence pazarı perşembe ve pazar sabahları 7.00-13.00 arasında merkezde kuruluyor; turizm ofisine göre pazar günü yaklaşık 230 tezgah açılıyor. Bir pazar sabahını bütünüyle L’Isle-sur-la-Sorgue’a ayırmak, Luberon gezisinde en çok önerdiğim plan: önce pazar, sonra eskiciler, öğleden sonra da Fontaine-de-Vaucluse.

Luberon Köylerinde Hangi Gün Pazar Kurulur?

Luberon’da neredeyse her sabah bir köyde pazar kuruluyor; bu tablo Pays d’Apt Luberon, Destination Luberon ve L’Isle-sur-la-Sorgue turizm ofislerinin listelerinden derlendi. Pazarlar genellikle 8.00’de başlayıp 13.00 civarında toplanıyor.

Bazı pazarlar mevsimlik olduğu ve tarihleri her yıl değiştiği için gitmeden önce Pays d’Apt Luberon turizm ofisinin pazar listesine ve Destination Luberon’un pazar sayfasına bakın.

Luberon Köylerinde Nereye Park Edilir?

Luberon köylerinin tarihi merkezlerine arabayla girilmiyor; arabayı köyün girişindeki otoparka bırakıp yürüyorsunuz. Köylere göre durum şöyle:

• Gordes: Merkezin çevresindeki otoparklar ücretli. Turizm ofisi yazın, özellikle salı pazar günü, erken gelmenizi öneriyor.
• Roussillon: Sentier des Ocres’in hemen yanındaki otopark dahil merkeze yakın otoparkların hepsi ücretli. Apt yönünden girişteki stadyum otoparkı (patikaya 1 kilometre) ve Saint-Saturnin-les-Apt yolundaki otopark ücretsiz.
• Menerbes: Köyün girişinde ücretsiz otoparklar var.
• Lacoste: Girişteki ağaçlı otopark ücretsiz.
• L’Isle-sur-la-Sorgue: Turizm ofisi Nevons ve Muscadelle otoparklarını öneriyor. Şehir çevresindeki mavi bölgelerde süre 2 saatle sınırlı ve pazar günü yer bulmak zorlaşıyor.
• Ansouis: Pazar sabahı pazar kurulduğu için yer bulmak zor; erken gidin.

Bu köyleri birkaç güne yayarak gezmek için gün gün planı Provence gezi rotamda hazırladım. Luberon’u Avignon’dan gezecekseniz Avignon rehberim, Aix’ten gezecekseniz Aix-en-Provence rehberim işinize yarar. Luberon’un batısındaki Alpilles köyleri için de Les Baux-de-Provence yazıma göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Luberon köyleri kışın gezilir mi?

Evet, ama bazı yerler kapalı. Gordes ve Lourmarin pazarları yıl boyunca kuruluyor; Gordes’ta aralık-mart arasında cumartesi sabahları bir üretici pazarı da var. Buna karşılık şatoların ve manastırların çoğu kasımdan nisana kapanıyor; yukarıda verdiğim ziyaret dönemlerine dikkat edin. Köylerdeki restoran ve dükkanların bir kısmı da kışın kapalı.

Luberon’da yaz akşamı pazarları var mı?

Evet, üreticilerin kendi ürünlerini sattığı akşam pazarları var. Destination Luberon’a göre Lourmarin’de nisan-ekim arasında salı akşamları, Coustellet’te yaz boyunca çarşamba akşamları, Cavaillon’da da perşembe akşamları üretici pazarı kuruluyor. Saatleri her yıl değişiyor.

Colorado Provencal ile Sentier des Ocres aynı yer mi?

Hayır, ikisi ayrı okr alanları. Colorado Provencal, Apt’ın yaklaşık 10 kilometre kuzeydoğusundaki Rustrel’de ve daha geniş; 1 ile 2 saat süren iki halka parkuru var. Sentier des Ocres ise Roussillon’da, daha kısa ve köyden yürüyerek ulaşılıyor.

💬 Bir sorunuz ya da düzeltmeniz mi var? Instagram'dan ya da İletişim sayfasından yazın.