Vence Gezilecek Yerler: Matisse Şapeli, Eski Şehir ve Kayalıklar

Matisse Şapeli deyince akla sarı, yeşil ve mavi vitrayların beyaz duvarlara düşen ışığı gelir. Oysa hikaye çok daha sade bir yerde başladı: Vence’teki Dominiken rahibelerin şapel diye kullandığı yer, yıkılmak üzere olan eski bir garajdı. Rahibelerden biri 1947’de yeni şapel için küçük bir vitray taslağı çizip Matisse’e gösterdi; ressamın cevabı, şapelin resmi sitesindeki kronolojiye göre, “Şapelinizi ben yapacağım, vitraylar da benden” oldu.

Fransız Rivierası’nı araba kiralayarak 6 günde gezdiğim yolculukta Vence’e de uğradım. Kıyıdaki kalabalıktan sonra yol tepelere doğru kıvrılıyor ve arkada kayalık duvarlar beliriyor; birkaç kilometrede başka bir bölgeye geçmiş gibi oluyorsunuz. Bu yazıda Matisse’in Rosaire Şapeli’ni ziyaret saatleri ve ücretleriyle, surlu eski şehri, katedrali, müzeyi ve Baou kayalıklarını anlattım. Bölgenin tamamı için Fransız Rivierası gezilecek yerler rehberime bakabilirsiniz.

Vence Haritası

Haritada yazıda geçen yerleri kategoriye göre görebilir, bir noktaya tıklayarak yol tarifi alabilirsiniz.

Vence’te Gezilecek Yerler

Rosaire Şapeli (Matisse Şapeli)

Chapelle du Rosaire, Matisse’in Dominiken rahibeleri için mimarisinden mobilyasına kadar tasarladığı bir “toplam eser”. Hikayenin merkezinde Monique Bourgeois var: 1942’de Nice’te Matisse’in gece hemşiresi olarak çalışan, ressamın birkaç tablosuna da modellik eden genç kadın. Matisse 1943’te Vence’teki Villa Le Reve’e taşındığında Monique, karşıdaki Dominiken rahibelerin evinde kalıyordu. 1944’te tarikata girdi ve Rahibe Jacques-Marie adını aldı. Matisse’in şapeli bu dostluğa ve gördüğü bakıma duyduğu minnetle yaptığını Saint-Paul-de-Vence rehberimde kısaca anmıştım; ayrıntılı hikaye burada.

Projeyi 1947 sonunda, kasabaya gelen genç Dominiken rahip Rayssiguier ile Matisse birlikte şekillendirdi. Planlar 1948 Ocak’ında kesinleşti, yapım Auguste Perret’nin gözetimine verildi. Matisse sonraki dört yılı neredeyse yalnızca şapele ayırdı; 1949’da, panoları gerçek ölçüde çizebilmek için Nice’teki geniş tavanlı Regina dairesine döndü. Temel 12 Aralık 1949’da atıldı, şapel 25 Haziran 1951’de Nice piskoposu tarafından kutsandı. Matisse onu “bütün bir çalışma hayatının varış noktası” olarak tanımladı.

Dışarıdan şapeli fark ettiren tek şey, mavi-beyaz kiremitli çatısı ve üzerindeki 13 metrelik, altın yaldızlı hilal ve alevlerle süslü dövme demir haç. İçeride yalnızca üç renkten, sarı, yeşil ve maviden oluşan Hayat Ağacı vitrayları, kireç badanalı duvarlara ve beyaz seramik üzerine siyah çizgiyle yapılmış üç büyük panoya ışık düşürüyor: Aziz Dominik, Çocuklu Meryem ve Haç Yolu. Vitrayları usta camcı Paul Bony yerleştirdi. Matisse’in sanatını ve renk anlayışını Sanatın Öyküsü’ndeki Matisse yazımda anlattım.

Şapelin asıl şaşırtıcı yanı, bu kadar az renkle bu kadar çok ışık elde edilmesi. Matisse’in bu küçük yapıyı neden hayatının başyapıtı saydığını, zemindeki renkli yansımalar iyi anlatıyor.

Matisse Şapeli Ziyaret Saatleri ve Ücreti

Şapel, rahibelerin hala kullandığı bir ibadet yeri; bu yüzden ziyaret saatleri kısa ve sabah ile öğleden sonra iki dilime bölünüyor. Şapelin resmi sitesine göre 2026 itibarıyla saatler ve ücretler şöyle:

Şapel 466 avenue Henri Matisse’te, eski şehrin kuzeyinde. Gruplar ziyaret için rezervasyon yapmak zorunda; bireysel ziyaretçiler doğrudan gidebiliyor. Öğle arasındaki kapanış uzun olduğu için sabah 10.00’da kapıda olmanızı öneririm, 11.30’da kapılar kapanıyor.

Şapelin Müze Bölümü ve Matisse’in Rahip Giysileri

Şapelin hemen yanındaki müze bölümünde (espace museal) Matisse’in hazırlık çalışmaları sergileniyor: çizimler, gravürler, maketler, fotoğraflar ve gerçekleştirilmemiş ilk vitray projesinin maketi. Matisse’in ilk vitray fikri “Göksel Kudüs” ve “Arılar” temalarıydı; bugün gördüğünüz Hayat Ağacı ikinci versiyon.

Bölümün en sıra dışı parçaları, Matisse’in guajla boyanmış kesme kağıtlarla tasarladığı rahip giysileri. Kilise takviminin altı rengi için birer takım hazırlandı: büyük bayramlar için beyaz, olağan dönem için yeşil, Noel öncesi dönem ve büyük perhiz için mor, şehitler ve Pentekost için kırmızı, yılda iki kez kullanılan pembe ve cenazeler için siyah. Her takımda kazula, stola ve sunak örtüleri aynı renk ve desende.

Surlu Eski Şehir ve Kapıları

Vence’in eski şehri, oval bir surun içine sıkışmış, birkaç dakikada boydan boya yürüyebileceğiniz bir labirent. Surların kapılarından içeri girdiğinizde taş evler, küçük meydanlar ve sanat atölyeleri birbirini izliyor. Kentin en bilinen girişi Porte du Peyra; bugünkü haliyle 1810’dan kalma.

Eski şehirde gezebileceğiniz galerilerin adres listesini ve Vence’in haftalık pazar günlerini Saint-Paul-de-Vence yazımda paylaşmıştım, burada tekrarlamıyorum. Surların içinde Beyaz Tövbekarlar Şapeli ve Folon Şapeli’nin bilgileri de o yazıda.

Place du Peyra ve Peyra Çeşmesi

Porte du Peyra’dan içeri adım attığınız meydan, Vence’in eski forumu. Yüzyıllar boyunca pazar yeri ve halka seslenilen alan olarak kullanıldı. Meydanın ortasındaki vazo biçimli çeşme, mimar Etienne Goby’nin 1822’de yaptığı yapı; yerinde 16. yüzyıldan kalma daha eski bir çeşme vardı.

Bu çeşme bir süs olmaktan fazlasıydı: Fontaine Vieille ve Basse Fontaine ile birlikte, 1886’da Riou kanalı yapılana kadar kentin tek içme suyu kaynaklarındandı. Bence eski şehrin en güzel köşesi burası; çeşmenin şırıltısı, gölgeli kafeler ve kapının kemerinden görünen sokak, Vence’in küçük ölçeğini en iyi anlatan sahne.

Notre-Dame-de-la-Nativite Katedrali

Vence, Fransız Devrimi’ne kadar bir piskoposluk merkeziydi; eski şehrin ortasındaki Cite Episcopale, yani piskoposluk mahallesi, bu geçmişin izini taşıyor. Notre-Dame-de-la-Nativite Katedrali, bir Roma tapınağının ve ardından bir Karolenj kilisesinin yerine, 11. yüzyıldan itibaren inşa edildi. Girişin solundaki Saint-Lambert kulesi 12. yüzyıldan, çan kulesinin mazgalları ise 13. yüzyıldan.

İçeride “Aziz Veran’ın mezarı” denen 5. yüzyıldan kalma Gallo-Romen bir lahit ve Provence’ın 15. yüzyıl ahşap oymacılığının en iyi örneklerinden sayılan koro sıraları var. Üst kattaki bu sıralar yalnızca temmuz-eylül arasında gezilebiliyor. Turizm ofisinin 2026 bilgisine göre katedral salı, çarşamba ve cuma 11.00-13.00 ile 14.30-17.30, pazar 14.30-17.30 arası açık; giriş ücretsiz.

Katedraldeki Chagall Mozaiği

Katedralin vaftizhanesinde Marc Chagall’ın 1979 tarihli bir mozaiği var: sudan kurtarılan bebek Musa. Chagall 1950-1966 arasında Vence’te yaşadı ve bu mozaiği, vaftizin sevincini anlatmak için kente hediye etti. Matisse’in şapeline birkaç yüz metre uzaklıkta, iki büyük ressamın aynı küçük kasabaya bıraktığı eserleri aynı gün görebilmek Vence’i benim için özel kılan şeylerden biri.

Chagall’ın Vence’ten sonra yerleştiği Saint-Paul-de-Vence’teki mezarı hakkında bilgiyi o köyün yazısında bulabilirsiniz. Ressamın hayatını ve eserlerini ise Sanatın Öyküsü’ndeki Chagall yazımda anlattım.

Chateau de Villeneuve ve Musee de Vence

Place du Peyra’nın hemen yanında, kentin silüetine hakim olan kare kule 12. yüzyıldan kalma. 15. yüzyılda Vence’in senyörleri Villeneuve ailesi, kent halkının itirazlarına rağmen kuleyi kendi şatolarına kattı. Bugünkü konak 17. yüzyılda surların üzerine yapıldı. 1992’den beri bina, Fondation Emile Hugues adıyla da bilinen Musee de Vence’e ev sahipliği yapıyor.

Müzenin kalıcı bir koleksiyonu yerine 20. yüzyıl ve çağdaş sanata odaklanan geçici sergileri var; Matisse, Dufy, Chagall ve Dubuffet gibi Vence’te yaşamış sanatçılar programda sık sık yer alıyor. Müzenin resmi sitesine göre müze salı-pazar 11.00-18.00 arası açık, tam bilet 6 euro, indirimli 3 euro ve giriş her ayın ilk cumartesi günü herkese ücretsiz. 27 Haziran-1 Kasım 2026 arasında altı enstalasyondan oluşan “Memoires de l’eau” sergisi gösterimde.

Place du Frene ve Vence’in Dişbudak Ağacı

Müzenin önündeki meydan adını dev bir dişbudak ağacından alıyor. Yerel efsaneye göre ağacı Fransa Kralı I. François dikti: kral 1538’de Şarlken ile imzalanan Nice Ateşkesi sırasında Villeneuve-Loubet’de kalırken, maiyetinin bir kısmı Vence’e yerleşmişti. Vence belediyesinin kendi sitesi bile kralın sırf bir ağaç dikmek için kente gelmiş olmasına şüpheyle yaklaşıyor, ama efsaneyi korunacak bir miras olarak görüyor. Ağaç 2022’de “Yılın Ağacı” seçildi.

Baou des Blancs ve Baou des Noirs

Vence’in kuzeyinde yükselen kireçtaşı kayalıklar, yerel dilde “baou” diye anılıyor. Kasabaya en yakın iki zirve 673 metrelik Baou des Blancs ve 677 metrelik Baou des Noirs. Vence’e yaklaşırken o düz tepeli kayalık duvarın kasabanın hemen arkasında dikilmesi, kıyıdaki yumuşak tepelerden sonra beklenmedik bir görüntü.

En çok yapılan yürüyüş, Col de Vence yolundaki Chemin du Riou’dan başlayan halka rota: Visorando’ya göre yaklaşık 7,4 kilometre, 330 metre tırmanış ve ortalama 3 saat. Turizm ofisi kasabanın merkezinden, turizm ofisinin önünden başlayan işaretli bir gidiş-dönüş rotası da öneriyor. Yolda su ve gölge neredeyse yok; yazın sabah erken çıkın ve bolca su taşıyın.

Vence’e Nasıl Gidilir?

Vence’te tren yok; en pratik yol trenle Cagnes-sur-Mer’e gelip garın önünden ZOU! 655 otobüsüne binmek. Hattın resmi sefer fişine göre otobüs Saint-Paul-de-Vence üzerinden Vence’teki Halte Routiere de l’Ara’ya yaklaşık 35-40 dakikada varıyor ve her gün çalışıyor. Cagnes’ı gezmek isterseniz Cagnes-sur-Mer gezilecek yerler yazımda aktarma öncesi neler yapabileceğinizi anlattım.

Nice’ten aktarmasız gitmek isterseniz, havalimanının yanındaki Grand Arenas bölgesinden kalkan Lignes d’Azur’un 9 numaralı hattı da Vence otogarına çıkıyor. Araçla Nice’ten A8 ya da sahil yolundan Cagnes-sur-Mer’e, oradan D36 ile yaklaşık 25 kilometrede Vence’e varıyorsunuz. Temmuz ve ağustosta Fondation Maeght, Musee de Vence ve Matisse Şapeli arasında Lignes d’Azur bileti geçerli bir yaz mekiği çalışıyor; 2027 tarihleri yaza doğru açıklanacak. Bütün seçenekleri Fransız Rivierası ulaşım rehberimde topladım.

Vence’te Ne Kadar Zaman Geçirmeli?

Matisse Şapeli, eski şehir ve katedral için yarım gün yeterli. Şapelin sabah dilimine yetişip öğleden sonrayı eski şehre ve müzeye ayırmak en rahat plan; Baou yürüyüşü eklerseniz tam gün gerekiyor. Şapel pazar ve pazartesi kapalı olduğu için Vence gününüzü salı-cumartesi arasına koyun.

Vence’i aynı otobüs hattı üzerindeki Saint-Paul-de-Vence ile birleştirmek kolay. Arabanız varsa rotaya Grasse‘ı da ekleyebilirsiniz. Günleri nasıl böldüğümü Fransız Rivierası gezi rotası yazımda, üs olarak hangi kasabayı seçeceğinizi Fransız Rivierası’nda nerede kalınır yazımda anlattım.

Vence’te Ne Yenir?

Vence’in mutfağı, Nice’in ve Provence’ın tepe köylerinin mutfağıyla aynı damardan besleniyor: zeytinyağı, sebze, otlar ve basit hamur işleri. Eski şehrin meydanlarındaki kafeler öğle molası için yeterli; kasabanın pazarlarının hangi gün nerede kurulduğunu Saint-Paul-de-Vence yazımda bulabilirsiniz. Yöresel lezzetlerin ayrıntısı için Nice rehberime ve Fransız Rivierası’nda ne yenir yazıma bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Matisse Şapeli’nde ayine katılabilir miyim?

Evet. Resmi sitedeki programa göre pazartesi-cumartesi 9.00’da sabah duası (Laudes) ve 18.30’da akşam duası (Vepres) var; pazar günü ayin 10.00’da. Ayin ve dualar sırasında ziyarete izin verilmiyor, müze bölümü de bu saatlerde ve sonrasında kapalı.

Matisse Şapeli’ne araçla gidince nereye park edilir?

Şapelin önündeki avenue Henri Matisse’te park yeri çok az. Resmi site aracı Vence merkezindeki otoparklardan birine bırakmanızı öneriyor; seçtiğiniz otoparka göre şapele yürüyüş 10-20 dakika sürüyor.

Rahibe Jacques-Marie’ye ne oldu?

Şapelin resmi kronolojisine göre Rahibe Jacques-Marie Eylül 2005’te öldü ve Vence’e gömüldü. Matisse ise 3 Kasım 1954’te Nice’te öldü ve Cimiez mezarlığına gömüldü.

💬 Bir sorunuz ya da düzeltmeniz mi var? Instagram'dan ya da İletişim sayfasından yazın.