Roma’da bazı meydanlar vardır, içine adım attığınız anda sadece bir şehri değil, yüzyılların hikâyesini hissettirir. Piazza Navona işte tam da böyle bir yer. Barok çeşmeleri, sokak sanatçıları ve hiç bitmeyen enerjisiyle Piazza Navona, Roma gezilecek yerler listesinin en büyüleyici duraklarından biri. Ben ilk kez bu meydana girdiğimde, kendimi adeta açık hava müzesinin ortasında bulmuş gibi hissetmiştim; çünkü burada her köşe ayrı bir Roma sahnesi gibi.
Piazza Navona’nın Tarihi: Antik Stadyumdan Roma’nın En Güzel Meydanına
Bugün Piazza Navona’da yürürken gördüğünüz o uzun ve zarif oval form aslında tesadüf değil. Çünkü bu meydanın temelleri, M.S. 1. yüzyılda İmparator Domitianus tarafından yaptırılan büyük bir stadyuma dayanıyor. Antik Roma döneminde burada atletizm yarışmaları ve halk gösterileri düzenlenirmiş. Meydanın bugünkü şekli, o eski stadyumun izlerini hâlâ taşıyor; yani Piazza Navona’da gezerken aslında iki bin yıllık bir tarihin üzerinde yürüyorsunuz. İlk öğrendiğimde beni en çok etkileyen şey de buydu: Roma’da bazen bir meydan sandığınız yer, aslında geçmişin dev bir arenası çıkabiliyor.
Yüzyıllar içinde stadyum işlevini yitirince alan yavaş yavaş bugünkü meydan kimliğine kavuşmuş. Özellikle Barok dönemde, Pamphilj ailesinin etkisiyle Piazza Navona Roma’nın en gösterişli meydanlarından birine dönüşmüş. Bugün meydanın merkezinde yükselen Bernini’nin ünlü Dört Nehir Çeşmesi, bu dönüşümün en çarpıcı simgesi. Ben Piazza Navona’da dolaşırken en çok bu katmanlı geçmişe hayran kalmıştım: Bir yanda antik Roma’nın izleri, diğer yanda Barok sanatın ihtişamı… Belki de meydanı bu kadar büyüleyici yapan şey tam olarak bu; her adımda başka bir çağın içinden geçiyormuş hissi vermesi.
Piazza Navona’da Görülmesi Gereken Yerler: Meydanın En Etkileyici Noktaları
Piazza Navona’ya geldiğinizde ilk fark edeceğiniz şey, buranın yalnızca bir meydan olmadığı. Burası adeta her köşesinde başka bir sanat eserinin sizi beklediği açık hava galerisi gibi.
1. Dört Nehir Çeşmesi (Fontana dei Quattro Fiumi)
Meydanın tam merkezindeki bu görkemli eser, Barok sanatın en büyük ustalarından Gian Lorenzo Bernini tarafından 1651’de yapılmış. Çeşmenin ortasında yükselen antik Mısır dikilitaşı, Roma’daki en etkileyici anıtlardan biri. Buradaki dört dev figür, o dönemde bilinen dört büyük kıtanın önemli nehirlerini temsil ediyor:
- Nil → Afrika
- Ganj → Asya
- Tuna → Avrupa
- Rio de la Plata → Amerika
En ilginç detaylardan biri Nil figürünün yüzünün örtülü olması. Bunun nedeni, o dönemde Nil’in kaynağının henüz bilinmemesiydi. Bernini burada bilinmeyeni sanata dönüştürmüş.
2. Sant’Agnese in Agone Kilisesi
Sant’Agnese in Agone, Piazza Navona’nın en zarif yapılarından biri. 17. yüzyılda Pamphilj ailesi tarafından yaptırılan bu Barok kilise, adını burada şehit edildiğine inanılan Aziz Agnes’ten alıyor. Kilisenin mimarisinde en dikkat çeken unsur:
- İkiz çan kuleleri
- Zarif kubbe yapısı
- Meydana teatral bir fon oluşturan cephesi
Kilisenin tasarımında Francesco Borromini’nin de katkısı var ve bu yapı, Bernini ile Borromini rekabetinin en ünlü sahnelerinden biri sayılıyor.
3. Fontana del Moro
Meydanın güney ucundaki bu çeşme ilk olarak Giacomo della Porta tarafından tasarlanmış, ancak ortadaki “Moro figürü” sonradan Bernini tarafından eklenmiş. Ortadaki figür: Bir yunusla mücadele eden güçlü bir deniz adamını tasvir eder.
Çeşmedeki hareket duygusu çok etkileyici; Bernini’nin heykellerinde su adeta taşın içinden canlı çıkıyormuş gibi görünür.
4. Neptün Çeşmesi
Piazza Navona’nın kuzey ucunda bulunan bu çeşme, başlangıçta sadece sade bir havuzmuş. 19. yüzyılda ortasına Neptün heykeli eklenmiş.Burada Neptün: Deniz yaratığıyla savaşırken betimleniyor.
Dinamik kompozisyonu nedeniyle meydanın en dramatik eserlerinden biri sayılıyor. Özellikle akşam ışığında çok etkileyici görünüyor.
5. Palazzo Pamphilj
Meydanın en görkemli saray yapılarından biri olan Palazzo Pamphilj, Papa X. Innocentius’un ailesi için yaptırılmış.Bugün: 🇧🇷 Brezilya Büyükelçiliği olarak kullanılıyor.
İç mekânlarında Pietro da Cortona’nın muhteşem tavan freskleri bulunuyor. Her ne kadar her zaman ziyarete açık olmasa da dış cephesi bile Roma aristokrasisinin ihtişamını hissettiriyor.
Piazza Navona’da Ne Yenir, Nerede Oturulur? Meydanın En Keyifli Molaları
Piazza Navona’yı gezmenin en güzel taraflarından biri, bir süre sonra adımlarınızı yavaşlatıp meydanın ritmine kendinizi bırakmak. Ben burada en çok, tarihi çeşmelerin karşısında oturup etrafı izleyerek kahve molası vermeyi sevmiştim. Meydanın çevresi, Roma’nın klasik kafeleri ve şık trattorialarıyla çevrili. Sabah saatlerinde bir cappuccino ve taze kruvasanla güne başlamak, akşamüstü ise İtalyan usulü bir espresso eşliğinde meydanın hareketini izlemek burada yapılacak en keyifli şeylerden biri.
Tatlı severler için Piazza Navona çevresi tam bir cennet. Özellikle meydanın yakınındaki dondurmacılarda gerçek İtalyan gelatosu denemeden geçmeyin; fıstıklı ve limonlu olanlar benim favorimdi. Eğer biraz daha uzun bir mola vermek isterseniz, Roma mutfağının klasiklerinden cacio e pepe, carbonara ya da ince hamurlu pizza sunan restoranlar da oldukça fazla. Meydanın tam kenarındaki mekanlar manzara açısından büyüleyici ama genellikle daha pahalı oluyor. Benim tavsiyem, bir sokak geriye girip daha sakin ara sokaklardaki küçük trattoriaları keşfetmeniz; hem fiyatlar daha dengeli oluyor hem de daha yerel bir atmosfer yakalıyorsunuz.
Akşam saatlerinde Piazza Navona bambaşka bir havaya bürünüyor. Gün batımında meydandaki ışıklar yanarken, bir kadeh İtalyan şarabı eşliğinde oturup Roma’nın bu büyülü meydanını izlemek gerçekten unutulmaz bir deneyim. Burada bazen en güzel an, hiçbir plan yapmadan sadece meydanın temposuna uyum sağlamak oluyor. Piazza Navona’da mola vermek, yalnızca bir şeyler yemek değil; Roma’nın ruhuna kısa bir süreliğine ortak olmak gibi.
Piazza Navona’ya Nasıl Gidilir? Ulaşım, Ziyaret Saatleri ve Pratik Bilgiler
Piazza Navona, Roma’nın tarihi merkezinde yer aldığı için şehrin birçok önemli noktasından yürüyerek kolayca ulaşılabilen bir meydan. Ben Roma’da en çok bunu seviyorum; bir anda dar taş sokaklardan yürürken kendinizi yüzyıllardır ayakta duran bir meydanın ortasında bulabiliyorsunuz. Eğer Pantheon, Trevi Fountain ya da Campo de’ Fiori çevresindeyseniz Piazza Navona’ya yürüyerek birkaç dakikada ulaşabilirsiniz. Roma’nın bu bölgesi zaten en güzel yürüyerek keşfediliyor; çünkü asıl sürprizler çoğu zaman ara sokaklarda karşınıza çıkıyor.
Metro ile gelmek isterseniz, en yakın duraklar Spagna ve Barberini (Metro A hattı), ancak her ikisinden de yaklaşık 15–20 dakikalık bir yürüyüş gerekiyor. Otobüs kullanmayı tercih edenler için meydanın çevresinden geçen çok sayıda hat bulunuyor. Taksiyle ulaşım da kolay ama Roma’nın merkez trafiği zaman zaman yoğun olabiliyor; bu yüzden ben yürümeyi her zaman daha keyifli buluyorum.
Piazza Navona bir meydan olduğu için günün her saati açık ve ücretsiz ziyaret edilebiliyor. Sabah erken saatlerde gelirseniz meydanı kalabalıksız görmek mümkün; özellikle fotoğraf çekmek isteyenler için en ideal zaman bu saatler. Benim favorim ise gün batımıydı: güneş çekilirken meydandaki taş binalar altın tonlara bürünüyor, çeşmeler ışıklarla aydınlanıyor ve Piazza Navona adeta başka bir kimliğe kavuşuyor. Eğer burada keyifli vakit geçirmek istiyorsanız, en az 1–2 saatinizi ayırmanızı öneririm; çünkü burası sadece uğrayıp geçilecek bir meydan değil, Roma’nın ruhunu gerçekten hissedebileceğiniz yerlerden biri.
Piazza Navona Hakkında Az Bilinen İlginç Gerçekler
1. Meydanın şekli eski stadyumdan geliyor.
Piazza Navona’nın uzun oval formu aslında tesadüf değil; bu şekil, burada bir zamanlar bulunan Domitianus Stadyumu’nun aynısı.
2. Eskiden yazın suyla dolduruluyordu.
17 ve 18. yüzyıllarda yaz aylarında meydanın drenajları kapatılır, Piazza Navona bilinçli olarak suyla doldurulurdu. Buna “Lago di Piazza Navona” denirdi ve aristokratlar burada serinlerdi.
3. Bernini ve Borromini rekabeti burada yaşandı.
Meydandaki Dört Nehir Çeşmesi’ni Bernini yaparken, hemen arkasındaki Sant’Agnese Kilisesi Borromini tarafından tasarlandı. İki büyük sanatçı arasındaki rekabet Roma sanat tarihinin efsanelerinden biridir.
4. Gece meydan tamamen başka bir karaktere bürünür.
Gündüz kalabalık ve hareketli olan meydan, gece geç saatlerde çok daha sakin ve büyüleyici bir atmosfere dönüşür.
5. Bir zamanlar Roma’nın festival alanıydı.
Piazza Navona sadece pazar yeri değil, yüzyıllar boyunca şenlikler, gösteriler ve dini kutlamalar için kullanıldı.
