Octavius Augustus Kimdir? Ağustos Ayına Bir Gün Ekleyen İmparator

Augustus’un, ağustos ayı temmuzdan (Sezar’ın ayından) kısa kalmasın diye şubattan bir gün aldığı anlatılır; ama bu hikaye büyük ihtimalle ortaçağdan kalma bir efsane. Gerçek ve bizim için ilginç olan şu: imparatorun kendi yazdığı hayat hikayesinin (Res Gestae) dünyadaki en eksiksiz kopyası, Ankara’daki Augustus Tapınağı’nın duvarlarında.

Bugün kullandığımız takvime baktığımızda çoğumuz ayların isimlerini sorgulamıyoruz. Oysa Temmuz ve Ağustos aylarının arkasında iki güçlü Roma imparatorunun adı var: Julius Caesar ve Octavius Augustus.

Roma İmparatorluğu’nun ilk imparatoru kabul edilen Octavius Augustus, sadece iç savaşlara son veren bir lider değil; takvime müdahale edecek kadar güçlü bir figürdü.

Octavius Augustus Kimdir?

Asıl adı Gaius Octavius olan Augustus, İÖ 44 yılında Julius Caesar’ın öldürülmesi üzerine Roma’ya geldi. Manevi babasının adını alarak Gaius Julius Caesar Octavianus oldu.

Sezar’ın mirasına ve belgelerine el koyan Marcus Antonius ile arası kısa sürede açıldı. Ancak politik denge gereği Antonius ile geçici bir ittifak kurdu. İÖ 43’te Senato’ya giren Octavianus, İÖ 42’de Makedonya’daki Philippi Savaşı’nda Brutus ve Cassius’u mağlup ederek Sezar’ın katillerini ortadan kaldırdı.

Roma toprakları üçlü yönetim yani Triumvirlik sistemiyle paylaşıldı. Ancak Antonius’un Kleopatra ile olan ilişkisi ve Parthlara karşı başarısızlığı Roma’da hoş karşılanmadı.

Actium Savaşı ve Tek Egemenlik

İÖ 31 yılında Yunanistan’ın Actium kıyılarında yapılan deniz ve kara savaşlarını Octavianus kazandı. Mısır’ın da ele geçirilmesiyle Roma’nın tek hakimi oldu.

Yaklaşık yüz yıldır süren iç savaş ve toplumsal bunalım dönemini sona erdirdi. Borçları bağışladı, tapınakları onarttı, Cumhuriyet kurumlarını yeniden işler hale getirdiğini ilan etti.

İÖ 27 yılında Senato ona kutsal anlam taşıyan “Augustus” unvanını verdi. Böylece Roma’da Principatus dönemi başladı ve imparatorluk resmen şekillenmiş oldu.

Res Gestae ve Ankara’daki Yazıt

Augustus, ölümünden önce yaptıklarını anlatan Res Gestae Divi Augusti adlı eseri yazdırdı. Bu siyasi vasiyetname Vesta rahibelerine teslim edildi.

Metin bronz levhalara yazılarak Roma’daki Augustus Mozolesi’nin önüne dikildi ve kopyaları eyaletlere gönderildi. Bugün bu metnin en tam hali Ankara’da, Hacıbayram Camii bitişiğindeki Augustus Tapınağı duvarlarında Latince ve Eski Yunanca olarak bulunur. Bu durum Ankara’yı Roma tarihi açısından son derece önemli bir noktaya taşır.

Jülyen Takvim ve Takvim Reformu

Bugün kullandığımız Gregoryen takvimin kökeni, Julius Caesar döneminde hazırlanan Jülyen takvimine dayanır. Bu takvim güneş yılına göre düzenlenmişti ve bir yıl 365 gün 6 saat olarak hesaplanmıştı.

Her dört yılda bir artık yıl uygulanarak fazladan gün ekleniyordu. Aylar 30 ve 31 gün olarak düzenlenmiş, Şubat ise artık yıllarda bir gün artacak şekilde planlanmıştı.

Sezar’ın ölümünden sonra Temmuz ayına onun adı verildi.

Neden Julius Adı Verildi?

Julius Caesar MÖ 44 yılında öldürüldükten sonra Senato onu tanrılaştırdı ve anısını onurlandırmak için doğduğu ay olan Quintilis’in adını Julius olarak değiştirdi.

Bu değişiklik MÖ 44 yılında yapıldı.

Yani Temmuz ayının adı aslında Caesar’a bir saygı göstergesiydi.

Ağustos Ayına Neden Bir Gün Eklendi?

Yaygın anlatıya göre Augustus iktidara geldiğinde Sextilis adı verilen ay 30 gündü, Julius’un ayı olan Temmuz ise 31 gün çekiyordu. Oysa Sezar’ın MÖ 46’daki reformundan beri Sextilis zaten 31 gündü.

Hikayeye göre Augustus’un ayının daha kısa olması kabul edilemezdi ve Şubat’tan bir gün alınarak Sextilis’e eklendi. Bu anlatı büyük olasılıkla 13. yüzyıl bilgini Sacrobosco’nun uydurması; gerçek olan, ayın adının MÖ 8’de Augustus onuruna değiştirilmesi.

Gerçekte ay uzunlukları Sezar’ın reformundan beri değişmedi; Şubat da zaten 28 (artık yıllarda 29) gündü.

Takvime yapılan bu küçük müdahale aslında Roma’daki güç sembolizminin bir göstergesiydi.

Augustus’un Sonu ve Mirası

Augustus’un erkek çocuğu yoktu. Ölümünden önce halefi olarak Tiberius’u belirledi. MS 14 yılında öldüğünde Roma artık Cumhuriyet değil, fiilen imparatorluktu.

Onun dönemi Pax Romana olarak bilinen uzun barış döneminin başlangıcıdır.

Roma gezilecek yerler arasında dolaşırken Augustus’un izlerini görmek mümkün. Forum’dan Palatino Tepesi’ne kadar şehir onun döneminde yeniden şekillenmiştir.

Bir imparator düşünün ki hem iç savaşı bitiriyor hem tapınakları onartıyor hem de takvime müdahale ediyor. İşte Augustus böyle bir figürdü.

Augustus’un Roma’sından kalan yerleri gezmek isterseniz Roma gezilecek yerler yazıma bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Octavius Augustus kimdir?

Octavius Augustus, Roma İmparatorluğu’nun ilk imparatoru kabul edilir. İÖ 27 yılında “Augustus” unvanını alarak Principatus dönemini başlatmıştır. Pax Romana olarak bilinen uzun barış süreci onun döneminde başlamıştır.

Augustus, Julius Caesar’ın neyi olur?

Augustus, Julius Caesar’ın manevi oğludur. Caesar tarafından evlat edinilmiş ve onun adını alarak Gaius Julius Caesar Octavianus olarak anılmıştır.

Ağustos ayı neden 31 gün?

Sextilis adı verilen ay, Sezar’ın MÖ 46’daki takvim reformundan beri zaten 31 gündü. Augustus’un ayı Temmuz’dan kısa kalmasın diye Şubat’tan bir gün alındığı hikayesi yaygın olsa da büyük olasılıkla ortaçağda uydurulmuş bir efsanedir.

Şubat neden 28 gün?

Jülyen takvim düzenlemesi sırasında bazı aylar 30, bazıları 31 gün olarak planlanmıştır. Şubat, Jülyen takviminde 28 gün olarak kaldı; Augustus’un Şubat’tan gün aldığı anlatısı bir efsanedir. Artık yıllarda ise 29 gün olur.

Jülyen takvimi kim hazırladı?

Jülyen takvimi, Julius Caesar tarafından MÖ 46 yılında Mısırlı astronom Sosigenes’e hazırlatılmıştır. Güneş yılı esas alınarak oluşturulmuştur.

Res Gestae nedir?

Res Gestae Divi Augusti, Augustus’un yaptığı işleri anlatan siyasi vasiyetnamesidir. Metnin en tam hali Ankara’daki Augustus Tapınağı duvarlarında yer alır.

Augustus Roma’da neyi değiştirdi?

İç savaşları sona erdirmiş, tapınakları onartmış, mali reformlar yapmış ve Roma’da imparatorluk sistemini başlatmıştır.

Augustus neden önemli?

Augustus, Roma Cumhuriyeti’ni fiilen imparatorluğa dönüştüren liderdir. Uzun süreli istikrar sağlamış ve Roma’nın en güçlü dönemlerinden birini başlatmıştır.

Bir sorunuz ya da düzeltmeniz mi var? Instagram'dan ya da İletişim sayfasından yazın.