Nürnberg Gezilecek Yerler: Kale, Dürer Evi ve Noel Pazarı Rehberi

Nürnberg’de gezilecek yerler neler, kaç gün yeter?
Almanya’nın Bavyera eyaletindeki Nürnberg’de eski şehirde Kaiserburg kalesi, Albrecht Dürer Evi, Hauptmarkt ve iki büyük gotik kilise var. Şehrin Nazi dönemi mirası ise Belgeleme Merkezi ve Memorium Nürnberg Mahkemeleri’nde anlatılıyor. Ana duraklar için 2 gün rahat bir süre. Ünlü Noel pazarı Christkindlesmarkt 2026’da 27 Kasım-24 Aralık arasında Hauptmarkt’ta kuruluyor.
| Kaç gün | 2 gün |
|---|---|
| Nasıl gidilir | İstanbul’dan direkt uçuş yaklaşık 3 saat; havalimanından U2 metrosuyla merkeze 12 dakika |
| Noel pazarı 2026 | 27 Kasım-24 Aralık, her gün 10.00-21.00; açılış 27 Kasım 17.30 |
| Ben olsam kaçırmazdım | Kaiserburg ve Sinwell Kulesi, Albrecht Dürer Evi, Hauptmarkt ve Frauenkirche, Belgeleme Merkezi, Saal 600 |
Güncel bilet ücreti ve ziyaret saatleri için resmi siteler: Christkindlesmarkt, Kaiserburg, Nürnberg Şehir Müzeleri
Hauptmarkt’a vardığınızda saat on ikiye yaklaşıyorsa herkesin başı aynı yöne dönüyor. Frauenkirche’nin cephesindeki saatte küçük figürler imparatorun etrafında dönmeye başlıyor. Birkaç adım ötede 19 metrelik gotik bir çeşme yükseliyor. Tepede ise kale, kızıl çatıların üstünden şehre bakıyor.

Nürnberg, Almanya’nın Bavyera eyaletinin ikinci büyük şehri. Frankonya bölgesinin de en büyük şehri. Pegnitz Nehri eski şehri ikiye bölüyor: kuzeyde Sebald, güneyde Lorenz yakası. Bu kadar eski görünen şehir aslında büyük ölçüde yeniden kuruldu. 2 Ocak 1945’teki hava saldırısında ortaçağ merkezinin yaklaşık yüzde 80’i bir saat içinde yıkıldı.
Şehrin bir de ağır bir yüzü var. Nazi Partisi mitinglerini burada yaptı, savaştan sonra da Nürnberg Mahkemeleri burada kuruldu. Bu rehberde kaleyi, kiliseleri ve müzeleri, Noel pazarını ve bu dönemin izlerini bir araya getirdim. Yemek, konaklama, ulaşım ve bilet notları da sonda.
Nürnberg Gezi Haritası: Yazıda Geçen 23 Yer
Bu haritada yazıda geçen 23 yerin tamamı var. Kategori düğmeleriyle istediğiniz grubu seçebilir, bir noktaya tıklayarak Google Haritalar’da yol tarifi alabilirsiniz.
Haritadaki 23 yerin listesi
Gezilecek yerler
- Nürnberg Kalesi (Kaiserburg): Derin Kuyusu 50 metreyi aşan imparatorluk kalesi
- Albrecht Dürer Evi: Dürer’in 1509’dan 1528’e kadar yaşadığı ev
- Hauptmarkt: Christkindlesmarkt’ın kurulduğu ana meydan
- Frauenkirche ve Maennleinlaufen: Her gün öğlen çalışan mekanik saatli kilise
- Schöner Brunnen: 19 metrelik gotik çeşme
- St. Sebald Kilisesi: 1225’te yapımına başlanan kilise
- St. Lorenz Kilisesi: Veit Stoss’un Engelsgruss eserinin olduğu kilise
- Heilig-Geist-Spital: 1339’da Pegnitz üstüne kurulan hastane
- Henkersteg: 1457’de kurulan çatılı ahşap köprü
- Weinstadel: Eski şarap deposu, 1446-1448
- Weissgerbergasse: Yarı ahşap evleriyle tabakçılar sokağı
- Tarihi Kaya Tünelleri (Felsengaenge): 1380’den beri oyulan bira mahzenleri
- Germanisches Nationalmuseum: Almanya’nın en büyük kültür tarihi müzesi
- Oyuncak Müzesi: 1971’de kurulan şehir müzesi
- Fembohaus Şehir Müzesi: Geç Rönesans tüccar evinde şehir tarihi
- DB Müzesi: 1899’da açılan demiryolu müzesi
- Ehekarussell: Hans Sachs’ın şiirinden ilham alan çeşme
- Kinderweihnacht (Hans-Sachs-Platz): Noel döneminde çocuk pazarı
- Belgeleme Merkezi (Kongresshalle): Nazi parti mitingleri üzerine belgeleme merkezi
- Zeppelin Tribünü: Eski miting alanındaki taş tribün
- Memorium Nürnberg Mahkemeleri (Saal 600): 1945-1946 davalarının görüldüğü salon
Yeme içme
- Zum Gulden Stern: Kayın odunu ateşinde Nürnberg sosisi
Alışveriş
- Handwerkerhof: Sur içinde zanaatkar dükkanları avlusu
Nürnberg Kalesi (Kaiserburg)
Eski şehrin kuzeyinde yokuş yukarı çıktıkça sokaklar daralıyor. Sonunda kayalık bir tepenin üstünde Kaiserburg, yani İmparatorluk Kalesi karşınıza çıkıyor. Kale ortaçağdan beri şehrin simgesi. Nürnberg’in adı belgelerde ilk kez 1050’de bir kraliyet mülkü olarak geçiyor.

Neden bu kadar önemli? Çünkü krallar ve imparatorlar yolculuklarında burada konaklıyordu. Saray toplantıları ve imparatorluk meclisleri de burada yapılıyordu. Bugün gördüğünüz yapıların çoğunu Hohenstaufen hanedanı eski yapıların kalıntıları üzerine kurdu. İmparator II. Friedrich 1219’da şehre bir özgürlük beratı verdi. Nürnberg zamanla bağımsız bir imparatorluk şehrine dönüştü.
İçeride üç bölüm geziliyor: çifte şapelli Palas, kale müzesi ve Derin Kuyu ile Sinwell Kulesi. Kuyunun ağzından kayanın içine 50 metreyi aşan bir boşluk iniyor. Bu derinlik her turda gösteriliyor. Kuyu yalnızca rehberli turla görülüyor, tur bilete dahil. Sinwell Kulesi’ne tırmananlar eski şehrin tamamını kuşbakışı görüyor. Kulede savaşta yıkılmış şehrin fotoğraflarından bir sergi de var.
Kale nisan-eylül arasında her gün 09.00-18.00, ekim-mart arasında 10.00-16.00 arası açık. Son giriş kapanıştan yaklaşık bir saat önce. 1 Ocak, karnaval salısı ve 24, 25, 31 Aralık’ta kapalı. Kombine bilet 10 euro, 18 yaş altı ücretsiz. Biletler yalnızca dış avludaki gişede satılıyor, internetten alınamıyor. Kale bahçeleri kasım-mart arası kapalı.
İşin ilginç yanı: Sinwell Kulesi adını yuvarlak gövdesinden alıyor. “Sinwell” Orta Yüksek Almancada aşağı yukarı “çok yuvarlak” demek.
Albrecht Dürer Evi
Kaleden aşağı indiğinizde Tiergaertnertor meydanının köşesinde iri, yarı ahşap bir ev duruyor. Alt iki katı kumtaşı, üst katları ahşap iskeletli. Albrecht Dürer (1471-1528) 1509’dan ölümüne kadar yaklaşık 20 yıl burada yaşadı ve çalıştı. Evi eşi Agnes, annesi Barbara ve çırakları ile paylaşıyordu.
Bu ev neden özel? Kuzey Avrupa’da ayakta kalan tek 15. yüzyıl sanatçı evi bu. 1828’den beri de Almanya’nın ilk sanatçı anma mekanı. İçeride baskı atölyesi var. Çarşamba 13.00-15.00 ve cumartesi 11.00-13.00 arası tarihi baskı teknikleri gösteriliyor. Dürer’in eşi Agnes kılığındaki bir oyuncunun yaptığı kostümlü turlar da müzenin en bilinen etkinliği. İngilizce tur her cumartesi 14.00’te.
Müze salı-pazar 10.00-18.00 arası açık. Pazartesi normalde kapalı. Temmuz-eylül arasında ve aralıktaki Noel pazarı boyunca pazartesi de açılıyor. Yetişkin bileti 7,50 euro, 4-18 yaş ve öğrenciler 2,50 euro. Tramvayın 4 ve 10 numaralı hatları Tiergaertnertor durağında iniyor.

Hauptmarkt, Frauenkirche ve Schöner Brunnen
Hauptmarkt’a girdiğinizde yaklaşık 5.000 metrekarelik bir meydandasınız. Hafta içi burada her gün pazar kuruluyor. Meydanın doğu yanında tuğla gotik Frauenkirche duruyor. Kilise İmparator IV. Karl’ın isteğiyle 1352-1362 arasında yapıldı.
Bu güzel meydanın altında acı bir hikaye var. 12. yüzyılda burası Pegnitz kıyısında bir bataklıktı ve Yahudilere yerleşim alanı olarak verilmişti. 1349’da IV. Karl’ın onayıyla bir pogrom yaşandı. Yaklaşık 600 Yahudi öldürüldü, mahalle yıkıldı. Frauenkirche, yıkılan sinagogun yerine inşa edildi. Meydan da yıkılan evlerin yerinde açıldı.
Bugün kalabalığı meydana çeken şey kilisenin saati. Maennleinlaufen, yani “küçük adamların yürüyüşü” adlı mekanik saat 1506-1509 arasında yerleştirildi. Her gün öğlen bir çanla başlıyor. Önce borazancılar ve davulcu hareketleniyor. Sonra prens seçiciler oturan imparatorun etrafında dönüyor. Gösteri, 1356 tarihli Altın Boğa fermanını anıyor.
Meydanın köşesindeki Schöner Brunnen, yani Güzel Çeşme, yaklaşık 19 metre yüksekliğinde. Gotik bir kule biçiminde ve 1385-1396 arasında yapıldı. İkinci Dünya Savaşı’nda bombalardan korumak için betonla kaplandı. Parmaklığa yerleştirilmiş pirinç renkli halkayı üç kez çevirirken tutulan dileğin gerçekleştiği anlatılır.
Nürnberg Noel Pazarı: Christkindlesmarkt 2026
Kasımın son cuma akşamı Hauptmarkt’ın ışıkları bir anda sönüyor. Binlerce kişi nefesini tutup Frauenkirche’nin yüksekteki balkonuna bakıyor. Altın taçlı, beyaz-altın giysili Christkind orada beliriyor ve pazarı açıyor. Christkindlesmarkt, resmi sitesine göre dünyanın en eski Noel pazarlarından biri.
Avrupa’daki diğer pazarlarla karşılaştırmak isterseniz Avrupa Noel pazarları rehberimde 2026 tarihlerini yan yana koydum.
2026 tarihleri ve saatler
- Tarih: 27 Kasım-24 Aralık 2026.
- Saatler: Pazartesi-pazar 10.00-21.00.
- Açılış günü (27 Kasım): 10.00-22.00. Christkind’in açılış konuşması 17.30’da.
- Noel arifesi (24 Aralık): 10.00-14.00.
- Yer: Hauptmarkt ve çevresi, eski şehrin Sebald yakası.
- Sonraki yıllar: 2027’de 26 Kasım-24 Aralık, 2028’de 1-24 Aralık.
Açılış günü: Christkind ve prolog
Pazar her yıl birinci Advent pazarından önceki cuma açılıyor. 2026’da bu gün 27 Kasım. Saat tam 17.30’da meydanın çevresindeki ışıklar sönüyor. Bütün gözler Frauenkirche’nin balkonuna çevriliyor. Christkind, yani Noel meleği, buradan “prolog” denen açılış metnini okuyor. Frauenkirche’nin bu balkonu 1948’den beri açılış için kullanılıyor.
Prologun en bilinen satırı konukları çocukluklarına çağırıyor: “Ihr Herrn und Frau’n, die Ihr einst Kinder wart, seid es heut wieder”. Yani “Bir zamanlar çocuk olan beyler ve hanımlar, bugün yeniden çocuk olun.” Meydana sığamayanlar için açılış canlı yayınlarla da izlenebiliyor.
Christkind her yıl aynı kişi değil. Bir jüri onu iki yıllık bir dönem için seçiyor. 2025/2026 dönemi için 24 Temmuz 2025’te 15 yaşındaki öğrenci Nora Falk seçildi. Yani 2026 açılışını da büyük olasılıkla o yapacak. Pazar boyunca ziyaretçiler Christkind ile karşılaşabiliyor, Kinderweihnacht’a da uğruyor. Önceki Christkind Nelli Lunkenheimer, prologu İngilizce okuyarak ABD’de Philadelphia ve Baltimore’daki pazarları açtı.
Ben olsam açılış akşamını görmek isterdim ama tezgahları sakin gezmek için bir hafta içi sabahını da ayırırdım. Açılış akşamı meydan çok kalabalık oluyor.

Tezgahlarda neler var?
Pazara “tahta ve kumaştan küçük kasaba” anlamında Staedtlein aus Holz und Tuch deniyor. Belediyeye göre bu ad, kırmızı-beyaz kumaşla süslü yaklaşık 180 ahşap tezgahtan geliyor. 2025’te pazarı yaklaşık iki milyon kişi gezdi. Tezgahlarda çam ağacı süsleri, Rauschgoldengel denen yaldızlı melekler, ahşap fındıkkıranlar, doğuş sahneleri ve renkli yıldızlar satılıyor. Kuru eriklerden yapılan Zwetschgenmaennle figürleri de pazarın kendi kategorisine sahip.
Yiyecek tarafında iki isim öne çıkıyor: Nürnberg Lebkuchen’i ve parmak boyundaki Nürnberg sosisi. Fleischbrücke köprüsünün yanında Pegnitz kıyısında dev bir Feuerzangenbowle, yani alevli sıcak punç kazanı kuruluyor. St. Sebald’ın nişlerinde ise Original Regional adlı dört tezgah bölgenin ürünlerini satıyor.
İşin ilginç yanı: Sosisçiler arasında en iyi yer kavgası çıkmasın diye 1990’larda bir rotasyon başlatıldı. Sosis tezgahları her yıl pazardaki yerlerini değiştiriyor.
Çocuk pazarı, kardeş şehirler ve fener alayı
- Kinderweihnacht (Çocuk Noeli): Hans-Sachs-Platz’ta, 27 Kasım-30 Aralık 2026. 1999’dan beri kuruluyor. Nostaljik atlıkarıncalar, buharlı tren ve çocukların mum yapıp kurabiye pişirdiği atölye tezgahları var.
- Markt der Partnerstaedte (Kardeş Şehirler Pazarı): Hauptmarkt’ın kuzeyindeki Rathausplatz’ta, 27 Kasım-23 Aralık 2026. Nürnberg’in 14 kardeş şehri ve 7 dost belediyesi tezgah açıyor. Gelir bu şehirlerdeki yardım kurumlarına gidiyor.
- Sternenhaus: Heilig-Geist-Saal’da pazar boyunca kültür ve masal programı.
- Lichterzug (Fener Alayı): 10 Aralık 2026 perşembe. Okul çocukları fenerleriyle kaleye yürüyor. Alay ilk kez 1948’de, şehir yıkıntı halindeyken düzenlendi. 2026’daki 76. alay. Sonunda kalede bir doğuş oyunu sahneleniyor.
Pazarın kökleri 1530’a uzanıyor. Resmi sitedeki kronolojiye göre adı ilk kez açıkça 1678’de geçiyor. Advent hafta sonlarında şehir merkezine arabayla girmek zor. Resmi site bu günlerde Park+Ride alanlarını ve toplu taşımayı öneriyor. Noel rotanız Prag’a da uzanıyorsa Prag Noel pazarları rehberim işinize yarayabilir.
St. Sebald ve St. Lorenz Kiliseleri
Eski şehrin iki yakası iki büyük kiliseyle anılıyor. Hauptmarkt’tan eski belediye binasına yürüdüğünüzde St. Sebald’ın kuleleri yükseliyor. İnşaatı 1225’te başladı ve şehrin en eski kiliselerinden biri. Adını Nürnberg’in koruyucu azizi, 8. yüzyılda yaşamış münzevi Sebaldus’tan alıyor. Savaşta ağır hasar gördü ama Aziz Sebaldus’un türbesi ve vitrayları zarar görmeden kaldı. Johann Pachelbel 1695-1706 arasında bu kilisenin orgcusuydu.

Nehrin öbür yakasında St. Lorenz duruyor. Batı cephesindeki gül pencere 9 metre çapında. Koroda iki şaheser var. Veit Stoss’un ahşaptan oyduğu Engelsgruss, yani Meryem’e Müjde sahnesi, tavandan sarkıyor. Adam Kraft’ın taştan sakramentlik kulesinin dibinde ise heykeltıraş kendini de yontmuş.
Bu eserler Reform döneminde neden kırılmadı? St. Lorenz 1525’te Almanya’nın ilk Lutheran kiliselerinden biri oldu. Ama eserleri bağışlayan zengin aileler atalarının hatırasının sökülmesine izin vermedi. Kiliselerin ziyaret saatleri ayinlere göre değişebiliyor.
Pegnitz Kıyısı: Henkersteg, Weinstadel ve Weissgerbergasse
Pegnitz’in batı ucuna doğru yürüdüğünüzde nehrin üstünde çatılı ahşap bir köprü görürsünüz. Bu, Henkersteg, yani Cellat Köprüsü. İlk ahşap yaya köprüsü 1457’de kuruldu. Adını şehir cellatının oturduğu kuleden alıyor. Ocak 1595’teki selde köprü çöktü ve izleyen sekiz kişi sulara kapıldı.
Hemen karşıdaki uzun, yarı ahşap yapı Weinstadel. 1446-1448 arasında cüzzamlılar için yapıldı. Onları yalnızca Paskalya’dan önceki hafta üç gün barındırıyordu. Yaklaşık 1571’de zemin katı şehrin şarap deposu oldu, adı da buradan geliyor.

Weinstadel’in bulunduğu Maxplatz’tan Weissgerbergasse başlıyor. Hava saldırılarından yaklaşık yirmi ortaçağ yarı ahşap evi sağ çıktı. Adını ortaçağda burada çalışan ve deriyi açık renkli işleyen tabakçılardan alıyor. Bugün sokak barlar, restoranlar ve galerilerle dolu.
Nehrin doğu tarafında ise Heilig-Geist-Spital’in kemerleri suyun üstüne basıyor. Şehrin en zengin tüccarı Konrad Gross bu hastaneyi 1339’da yaptırdı. Kutsal Roma İmparatorluğu’nun taç ve hazineleri 1424-1796 arasında Nürnberg’de, bu yapının kilisesinde saklandı.
Tarihi Kaya Tünelleri (Felsengaenge)
Kale tepesinin altında bir de yeraltı şehri var. Felsengaenge, eski şehrin altına katlar halinde oyulmuş tünel ve mahzenlerden oluşuyor. Kazılmaya 1380’de başlandı. Asıl amaç biranın mayalanması ve saklanmasıydı. Neden bira? Çünkü şehir 1303’te bira için yalnızca arpa maltı kullanılmasını şart koşmuştu. Bu karar Nürnberg bira tarihinin başlangıcı sayılıyor.
Tünellere yalnızca rehberli turla giriliyor. Resmi turizm sitesine göre tur yaklaşık 60 dakika sürüyor ve yetişkin bileti 12 euro. İçerisi 8-10 derece, engelli erişimine uygun değil. Sağlam ayakkabı ve bir hırka iyi olur. Buluşma noktası tura göre değişebildiği için bilet alırken sormakta yarar var.
Germanisches Nationalmuseum
Eski şehrin güneyinde, ortaçağ surunun dibinde Kartaeusergasse’ye girdiğinizde sıra sıra beyaz sütunlar sizi karşılıyor. İsrailli heykeltıraş Dani Karavan sokağı İnsan Hakları Yolu’na dönüştürdü. Müzenin girişi de bu sokakta.
Germanisches Nationalmuseum 1852’de kuruldu. Almanya’nın en büyük kültür tarihi müzesi. Koleksiyonda yaklaşık 1,3 milyon obje var, bunların yaklaşık 25.000’i sergileniyor. Tarih öncesinden bugüne Almanca konuşulan bölgelerin sanatı ve gündelik hayatı burada.
Müzenin basın metnine göre salı-pazar 10.00-18.00, çarşamba 20.30’a kadar açık. Pazartesi kapalı. Bilet 8 euro, çarşamba 17.30’dan sonra giriş ücretsiz. Bu saatler ve fiyat dışarıdan kaynaklarda farklı geçiyor.
Oyuncak Müzesi, Fembohaus ve DB Müzesi
Nürnberg 600 yılı aşkın süredir oyuncaklarıyla tanınıyor. Ortaçağın bebek ustalarından teneke oyuncak fabrikalarına uzanan bu gelenek bugün de sürüyor. Şehrin uluslararası oyuncak fuarı, türünün dünyadaki en büyüğü. Karlstrasse’deki Oyuncak Müzesi 1971’de kuruldu ve 1.400 metrekarede antik çağdan bugüne oyuncakları anlatıyor. Bina 1517’de bir patrisyen konağı olarak geçiyor.
Hauptmarkt ile kale arasındaki Fembohaus, şehirde ayakta kalan tek geç Rönesans tüccar evi. İçindeki Şehir Müzesi Nürnberg’in 950 yılı aşkın tarihini anlatıyor. Şehrin hikayesine buradan başlamak sonraki durakları anlamayı kolaylaştırıyor.
Almanya’nın ilk demiryolu 1835’te Nürnberg ile komşu Fürth arasında açıldı. Bu yüzden DB Müzesi’nin burada olması tesadüf değil. Müze 1 Ekim 1899’da Nürnberg’de açıldı. Almanca konuşulan bölgedeki en eski teknik tarihi müzesi sayılıyor.
Ehekarussell ve Handwerkerhof
Alışveriş caddesinde Beyaz Kule’nin önüne geldiğinizde tuhaf bir çeşmeyle karşılaşıyorsunuz. Ehekarussell, yani Evlilik Atlıkarıncası, aslında bir Hans Sachs çeşmesi. Heykeltıraş Jürgen Weber 1977-1981 arasında tasarladı, çeşme 1984’te kuruldu. Figürler, şair Hans Sachs’ın evliliğin tatlı ve acı yanlarını anlatan şiirinden ilham alıyor. Açık saçık bulunan figürleri ve bütçe aşımı yüzünden yıllarca tartışıldı.
İşin ilginç yanı: Çeşmenin ortasında yuvarlak bir metro havalandırma bacası saklı. Çeşme fikri, bu bacayı gizleme ihtiyacından doğdu.
Königstor ile Frauentor arasındaki sur avlusunda Handwerkerhof, yani Zanaatkarlar Avlusu var. Küçük ahşap dükkanlarda el işi ürünler satılıyor. Avlu pazartesi-cumartesi 08.00-22.00, pazar 08.00-20.00 arası açık. Dükkanların saatleri ayrı. Avludaki Bratwurst Glöcklein’da Nürnberg sosisi yenebiliyor.
Nazi Dönemi Mirası: Belgeleme Merkezi ve Parti Mitingi Alanı
Eski şehrin güneydoğusunda, Dutzendteich gölünün kıyısında devasa bir yarım daire yükseliyor. Bu, Kongresshalle, yani Kongre Salonu. Temeli 11 Eylül 1935’te atıldı ama hiç bitirilmedi. Çatısı yapılamadı, ana salon bugün açık bir iç avlu. Yine de Nazi döneminden kalan en büyük anıtsal yapı kalıntısı.
Nürnberg bu alanla neden anılıyor? Nazi Partisi 1933-1938 arasında mitinglerini burada yaptı. Bu mitingler parti için bir propaganda gösterisiydi. Şehrin müzelerine göre alan yaklaşık 4 kilometrekare. Antisemit ve ırkçı Nürnberg Yasaları da 15 Eylül 1935’te buradaki miting sırasında ilan edildi. Bu yasalar Yahudileri vatandaşlık haklarından mahrum bırakıyordu.
Kongre Salonu’nun kuzey kanadında Dokumentationszentrum, yani Belgeleme Merkezi bulunuyor. Merkez Kasım 2001’de açıldı. Mimar Günther Domenig binadan dışarı taşan açılı bir giriş tasarladı. 2021’de yenileme için kapandı. “Nürnberg ve Nazi Partisi Mitingleri” adlı yeni kalıcı sergi 4 Kasım 2026’da resmen açıldı. Sergi iki dilli ve multimedya anlatımla kurulmuş.
Alanın geri kalanında yerinde bilgi panoları var. Zeppelin Tribünü 1935-1937 arasında Albert Speer’in planlarıyla taş yapıya dönüştürüldü. Tribünün üstündeki dev gamalı haç 22 Nisan 1945’te havaya uçuruldu. Asla kullanılmayan geçit yolu Grosse Strasse de buradan görülüyor. Kongre Salonu, Zeppelin alanı ve bu yol 1973’ten beri koruma altında. Alan bugün Nazi baskısının kurbanlarını anan bir anma yeri.
Merkez pazartesi-cuma 09.00-18.00, cumartesi, pazar ve tatillerde 10.00-18.00 arası açık. Bilet 7,50 euro, indirimli 2,50 euro. Sergi 14 yaş altı çocuklar için uygun görülmüyor. Doku-Zentrum durağına 6 ve 8 numaralı tramvaylar gidiyor. İnşaat nedeniyle şu an yerlerine aktarma otobüsleri çalışıyor. S2 banliyö treninin Dutzendteich durağı da yakın. Rock im Park festivali ve DTM yarışları sırasında alanın bir kısmına girilemiyor.
Şehrin Yahudi tarihi bu ziyareti tamamlıyor. Nürnberg’de 1941’de yaklaşık 1.800 Yahudi kalmıştı. Bunların 1.600’den fazlası toplama ve imha kamplarına gönderilip öldürüldü. Sokaklarda yürürken kaldırımlara gömülü küçük pirinç levhalar görürsünüz. Bu Stolpersteine taşları, Nazi rejiminin zulmettiği insanları evlerinin önünde anıyor.

Memorium Nürnberg Mahkemeleri ve Saal 600
U1 metrosuyla Baerenschanze durağında indiğinizde karşınızda büyük bir adliye binası duruyor. Justizpalast, yani Adalet Sarayı, 1909-1916 arasında yapıldı. Savaştan nispeten sağlam çıkmıştı, büyüktü ve bir cezaevi vardı. Mitinglerin şehri olması da seçimi sembolik kılıyordu. Bu yüzden müttefikler savaş suçluları davasını burada kurdu.
Uluslararası Askeri Mahkeme, Saal 600 adlı salonda 20 Kasım 1945-1 Ekim 1946 arasında toplandı. Nazi rejiminin 24 önde gelen ismi ve sekiz örgütü savaş suçları ve insanlığa karşı suçlarla yargılandı. Tarihte ilk kez uluslararası bir mahkeme bir devletin yöneticilerini kişisel olarak sorumlu tuttu. 1946-1949 arasında aynı salonda ABD askeri mahkemelerinde 12 dava daha görüldü.
Binanın en üst katındaki Memorium bu süreci belgelerle anlatıyor. Saal 600 ise 2020’ye kadar gerçek duruşmalarda kullanıldı. Bugün salonda bir medya düzenlemesi, mahkeme dönemindeki görünümü canlandırıyor. Bugünkü uluslararası ceza yargısının kökleri de bu salona uzanıyor.
1 Kasım 2026-31 Mart 2027 arasında müze çarşamba-pazartesi 10.00-18.00 arası açık, salı kapalı. 24 ve 25 Aralık’ta kapalı. Yetişkin bileti 7,50 euro, 4-18 yaş ve öğrenciler 2,50 euro. Etkinlikler nedeniyle Saal 600 zaman zaman kapanabiliyor. Salonun kapalı olduğu günler müzenin sitesinde ayrı bir listede yer alıyor. Adres Baerenschanzstrasse 72.
Ben olsam Belgeleme Merkezi’ni ve Memorium’u aynı güne sıkıştırmazdım, ikisi de zaman ve sindirme payı istiyor.
Nürnberg’de Ne Yenir?
Eski şehirde nereye dönseniz kayın odunu ateşinin kokusu geliyor. Sebep Nürnberger Rostbratwurst, yani şehrin ızgara sosisi. Yaklaşık 7-9 santim boyunda ve 20 gram kadar. Domuz etinden yapılıyor, mercanköşk ana baharatı. AB’de coğrafi işaretli ve yalnızca Nürnberg şehrinde üretilebiliyor. Resmi pazar sitesine göre şehirde sosis geleneği 700 yılı aşıyor.
Sokakta en çok “Drei im Weggla” diye satılıyor: bir ekmeğin içinde üç sosis ve hardal. Restoranda ise lahana turşusu, patates salatası ya da yaban turpuyla geliyor. Goethe’nin bu sosisleri Weimar’a postayla getirttiği söylenir.
- Lebkuchen: Gofret üstüne pişirilen baharatlı bir kurabiye. Resmi pazar sitesine göre geçmişi 600 yıl. En incesi Elisenlebkuchen olarak biliniyor.
- Schaeufele: Çıtır kabuklu fırında domuz omzu. Adı “küçük kürek” benzeri kürek kemiğinden geliyor. Turizm ofisi Frankonya’nın tavada sazanını da öneriyor.
- Rotbier: Şehrin klasik kırmızı birası. Kale yokuşunun dibindeki Hausbrauerei Altstadthof bu birayı yeniden üretiyor.
- Zum Gulden Stern: Zirkelschmiedsgasse 26, Lorenz yakası. Turizm ofisine göre Nürnberg’de aynı yerde duran en eski sosis lokantası. Sosisler kayın odunu ateşinde pişiyor. Her gün 11.00-22.00 açık, ana yemekler 9,50 euradan başlıyor. Lokanta “1419’dan beri” diyor; şehrin tarih levhası ise meyhane iznini 1640’a tarihliyor.
Domuz eti yemeyenler için not: Nürnberg sosisi ve Schaeufele domuz etinden yapılıyor. Noel pazarında vejetaryen ve vegan tezgahlar için resmi sitede ayrı bir rota var.
Nürnberg’de Nerede Kalınır?
Eski şehir surların içinde kompakt duruyor, bu yüzden semt seçimi yürüme süresini belirliyor. Gezi rehberleri dört bölgeyi öne çıkarıyor.
- Sebald yakası (eski şehrin kuzeyi): Kaleye, Dürer Evi’ne ve Hauptmarkt’a en yakın taraf. Noel pazarı döneminde pazara yürüyerek ulaşmak için en pratik bölge.
- Lorenz yakası (eski şehrin güneyi): Alışveriş caddeleri ve St. Lorenz burada. Hem istasyona hem Hauptmarkt’a yürüme mesafesinde.
- Hauptbahnhof çevresi: Erken trenler, günübirlik geziler ve havalimanı metrosu için en kolay seçenek.
- Gostenhof: Ana istasyona yakın, kafeleri ve barlarıyla daha yerel bir semt. Bütçe dostu seçenekler için öneriliyor.
Noel pazarı haftalarında eski şehirdeki odalar hızla doluyor. Araba ile gelecekseniz eski şehirde park etmek zor, şehir içinde arabaya pek gerek yok.
Nürnberg’e Nasıl Gidilir? Şehir İçi Ulaşım
İstanbul’dan Nürnberg’e direkt uçuşlar var. Pegasus Sabiha Gökçen’den, Türk Hava Yolları İstanbul Havalimanı’ndan uçuyor. Uçuş yaklaşık 3 saat sürüyor. Türk vatandaşları için Schengen vizesi gerekiyor. Pasaport işlemleri için pasaport rehberime göz atabilirsiniz.
Albrecht Dürer Havalimanı şehre çok yakın. U2 metro durağı terminalin hemen önünde. Metro 10-14 dakikada bir kalkıyor ve 12 dakikada şehir merkezine ulaşıyor. Tek yön yetişkin bileti 3,90 euro. Taksi yaklaşık 15 dakika sürüyor ve merkeze 28 euro civarında tutuyor.
Almanya içinden trenle gelmek de kolay. Münih’ten en hızlı tren yaklaşık 1 saat 2 dakika. Ancak Deutsche Bahn, 30 Ekim-12 Aralık 2026 arasında bu hatta çalışma duyurdu. Bu dönemde ICE 29 hattında yolculuk yaklaşık 30 dakika uzuyor.
Eski şehrin içi yürüyerek geziliyor. Belgeleme Merkezi, Memorium ve DB Müzesi için tramvay, metro ya da otobüs gerekiyor. Havalimanı da dahil Nürnberg, Fürth ve Stein, toplu taşımada A bölgesi içinde.
Müze Saatleri, Biletler ve Nürnberg Card
Nürnberg’de pek çok müze pazartesi kapalı. Planı yaparken bunu hesaba katmak gerekiyor. Aşağıdaki bilgiler Kasım 2026 itibarıyla resmi sitelerden.
- Şehir müzeleri günlük bileti: Dürer Evi, Belgeleme Merkezi ya da Memorium biletine 4 euro eklenince bilet günlük bilete dönüşüyor. Aynı gün diğer şehir müzelerine de ücretsiz giriliyor. Kostümlü turlar ve bazı özel programlar buna dahil değil.
- Şehir müzeleri online bilet: İnternetten alınan biletlere yüzde 10 hizmet bedeli dahil. İade ve değişim yok.
- Nürnberg Card: 48 saat geçerli. A bölgesinde metro, tramvay, otobüs ve banliyö treni ücretsiz. Kale, Dürer Evi ve Germanisches Nationalmuseum dahil 28 müze ve yere ücretsiz giriş veriyor. Resmi sitede yetişkin fiyatı 38 euro, 6-11 yaş 12 euro görünüyor.
- Kaiserburg: Kombine bilet 10 euro, yalnızca gişede. 18 yaş altı ücretsiz.
- Noel dönemi: Dürer Evi aralıkta pazartesi de açık. Kale 24, 25 ve 31 Aralık’ta, şehir müzeleri 24 ve 25 Aralık’ta kapalı.
Fiyatlar ve özel gün saatleri her yıl yenilendiği için gitmeden kontrol etmekte fayda var.
Nürnberg’de Kaç Gün Kalınır?
Ben olsam Nürnberg’e 2 gün ayırırdım. Eski şehir bir günde dolaşılıyor. Nazi dönemi mirası ise şehir dışında ve ayrı bir yarım gün istiyor.
- 1. gün: Kaiserburg, Dürer Evi, Weissgerbergasse, öğlen Hauptmarkt’ta Maennleinlaufen, ardından St. Sebald, Henkersteg ve St. Lorenz.
- 2. gün: Sabah Belgeleme Merkezi ve parti mitingi alanı, öğleden sonra Germanisches Nationalmuseum ya da Memorium.
Üçüncü bir gününüz varsa trenle kısa kaçamaklar mümkün. Bamberg trenle yaklaşık 35-45 dakika uzaklıkta. Rothenburg ob der Tauber’e Steinach aktarmasıyla yaklaşık bir saatte varılıyor. Rotanızı Orta Avrupa’ya uzatmak isterseniz Prag rehberim ve Viyana rehberim de burada.
Nürnberg’e Ne Zaman Gidilir?
Her mevsimin ayrı bir Nürnberg’i var. Kasım sonundan Noel arifesine kadar şehir Christkindlesmarkt ile doluyor. Bu dönem hem en atmosferik hem en kalabalık zaman. Aralıkta ortalama sıcaklık 2-3 derece civarında. Temmuz en sıcak ay, ortalaması 19 derece dolayında.
Yazın şehrin takvimi de yoğun. 2027’de Bardentreffen müzik festivali 30 Temmuz-1 Ağustos arasında yapılacak. Rock im Park festivali 2004’ten beri eski miting alanında düzenleniyor. Bu günlerde Belgeleme Merkezi’nin çevresine erişim kısıtlanabiliyor. Müzeler ve kale ise her mevsim açık.
Sık Sorulan Sorular
Nürnberg Noel pazarı 2026’da ne zaman açılıyor?
Christkindlesmarkt 27 Kasım 2026 cuma günü açılıyor ve 24 Aralık’ta 14.00’te kapanıyor. Christkind’in açılış konuşması 27 Kasım saat 17.30’da Frauenkirche’nin balkonundan yapılıyor.
Christkindlesmarkt’a giriş ücretli mi?
Hayır. Pazar açık bir meydanda kuruluyor ve giriş ücretsiz. Yalnızca yiyecek, içecek ve aldığınız ürünler için ödeme yapıyorsunuz.
Christkind kim, her yıl değişiyor mu?
Christkind, Nürnberg’de Noel’in simge figürü. Bir jüri onu iki yıllık dönem için seçiyor. 2025/2026 dönemindeki Christkind Nora Falk.
Belgeleme Merkezi çocuklar için uygun mu?
Müze, sergiyi 14 yaş altı çocuklar için uygun görmüyor. Okul gruplarının da yalnızca 8. sınıftan itibaren ve konu derste işlendikten sonra gelmesini öneriyor.
Saal 600 her gün gezilebiliyor mu?
Memorium salı hariç her gün açık. Ancak etkinlikler nedeniyle Saal 600 zaman zaman kapanabiliyor ya da medya düzenlemesi gösterilemeyebiliyor. Kapalı günler müzenin sitesinde ayrıca duyuruluyor.
Havalimanından şehir merkezine nasıl gidilir?
En kolayı U2 metrosu. Terminalin önünden kalkıyor ve 12 dakikada merkeze varıyor. Tek yön bilet 3,90 euro.
Nürnberg Card alınmalı mı?
İki günde kale, Dürer Evi ve Germanisches Nationalmuseum gibi birkaç müze gezecekseniz işe yarıyor. Kart toplu taşımayı da kapsıyor. Yalnızca eski şehirde yürüyecekseniz tek tek bilet daha ucuza gelebilir.
Bu Ay Nereye?
İlknur Acar'dan aylık kültür ve gezi rehberi: o ay görülecek sergiler, gezi rotaları, tiyatro ve etkinlikler. Ayda bir e-posta; istediğin an tek tıkla ayrılabilirsin.
Bir sorunuz ya da düzeltmeniz mi var? Instagram'dan ya da İletişim sayfasından yazın.






