Eski Roma’da 1000 yıl boyunca şehrin en önemli bölgelerinden biri olan Roma Forum, Roma İmparatorluğu’nun yıkılmasının ardından geçen yüzyıllar boyunca Forum’da yer alan çoğu bina harabeye dönüşmüş, sadece bazı yapılar sağlam kalabilmiş.
Bugün Roma Forumu, Mussolini tarafından inşa edilen ve arkeolojik alanı ikiye ayıran Via dei Fori Imperiali adı verilen bir yolla ayrılır. Roma Forum’un sahip olduğu bütün alan içerisindeki tapınaklar, binalar ve anıtlar ile dünyadaki en büyük arkeolojik alanlardan biridir.
YouTube Kanalımıza Abone OlunGeçimişi Milattan da öncesine dayanan Roma Forumu bugün bizlere tapınaklar, bazilikalar, zafer takları, kemerli sütunlardan oluşan bir arkeolojik kalıntı olarak görünse de aktif olarak kullanıldığı 1000 yıllık süreçte Roma’nın siyasi, ticari ve hukuksal hayatının merkeziymiş.
Roma forumu, Yunan agorasıyla aynı işlevi görüyormuş. Kent hayatının merkezi konumundaki Roma forumu tıpkı Yunan agorasında olduğu gibi halkın alışveriş yaptığı; sosyal, politik, kültürel ve dini amaçlarla toplandığı açık hava alanlarıymış.
Elbette Forum ilk yapıldığında bu kadar büyük değilmiş ancak şehir büyüdükçe Roma Forumu da yeni yapılarla büyümüş ve ilkel bir çarşıdan Roma İmparatorluğu’nun yönetim merkezine dönüşmüş.
Roma Forumu, Roma’nın en önemli turistik yerlerinden olan, Paletino Tepesi ve Kolezyum arasında bulunuyor. Forum ve Palatino Tepesi, birbirine bitişik. Paletino tepesi, eski Roma’nın Beverly Hills’i gibiymiş.
Roma Forumu, başlangıçta bir bataklıkmış. Ancak Cloaca Maxima adı verilen Dünya’nın en eski kanalizasyon sistemi kullanılarak, alan temizlenerek forumun politik ve sosyal bir alan olması sağlanmış.
Kent genelinde birçok forum var ve bu forumlardan her birinin kendi içinde belirli bir amacı bulunuyor. Bunlar; Forum Boairum (Hayvan pazarı), Augustus ve Trajan gibi. Roma İmparatorları, savaş ganimetleri ile kendilerini ve savaşlarını kutlamak için İmparatorluk Forumları oluşturuyormuş. Bu yüzden de her biri farklı amaca hizmet eden forumlar bulunuyor.
Roma İmparatorluğu düştüğünde forum talan edilmiş ve enkazlar Vatikan duvarları ve kentin diğer kiliseleri için kullanılmış.
Forum M.Ö 800 ve M.S 600 yılları arasında 1400 yıl kullanılmış. Forumu her yıl yaklaşık 5 milyon turisti ağırlamakta.Yapıların çoğu Julius Sezar döneminde ve yeğeni Augustus döneminde inşa edilmiş.
Septimius Severus Kemeri
Çok iyi korunmuş bir anıt. İmparatorun Ortadoğu’daki zaferlerinin anısını yaşatır. Zafer takı İ.S. 203 yılında, Severus’un daha sonra imparator olan oğulları Geta ve Caracalla tarafından yaptırılmıştır.Caracalla ve Geta’nın Partlara karşı kazandığı zaferin anısına yapılmış.
Titus Kemeri – Titus Zafer Takı (Arco di Tito)
Vespasian’ın büyük oğlu Roma imparatoru Titus’un şerefine yapılmış bir eser olan Titus Kemeri, kendisinden sonra imparatorluk tahtına geçmiş olan, Titus’un genç kardeşi Domitian tarafından MS. 82 yılında yaptırılmış. Forum Roma’da yer alan yapı burada halen varlığını sürdürebilmiş iki anıttan birisi.
Roma gezilecek yerler arasında yer alan ve en eski Roma kemeri olma özelliğini koruyan yer, Titus’un imparatorluk döneminde, özellikle MS. 70 yılındaki Kudüs kuşatmasında, askeri başarılarının anısını yansıtıyor.
Yahudi ayaklanmasının bastırılmasını anmak üzere yaptırılmış. Rölyeflerde kutsalı Kudüs kentini yağmalayan ve altın bir menora taşıyan askerler betimlenmiş. Khan Academy tarafından hazırlanan kısa video ile Titus kemerini yakından tanıyabilirsiniz.
Castor ve Pollux Tapınağı
Lupiter ile Leda’nın ikiz oğulları, Troyalı Helena’nın erkek kardeşleri olan Dioskurlar’a adanan tapınaktan geriye, yalnızca üc Korint sütun kalmış.Tapınak, ikizlerin İ.Ö. 499 yılında ortaya çıktığı söylenen yere inşa edilmiş.
Curia
Roma Forumunda bulunan Curia, Senatonun toplandığı ve İmparatorluğun idaresi ile ilgili tartışmalar yaptığı Senato binası işlevine sahipmiş. Yapı, Forumun kuzeyinde yer alıyordu ve özellikle bir İmparatorun yönetimi altındaki hükümetin işlerini yürütmek için kullanılıyordu. Roma Forumunda halâ ayakta kalan birkaç yapıdan birisi.
Maxentius ve Konstantin Bazilikası
Bu yapıdan günümüze ulasan parcalar inanılmaz büyük. Maxentius zamaında başlanıp Constantinus zamanında bitirilmiş (MS 306-337 yılları arasında tamamlanmış) Konstantin birkaç değişiklik yapmış ve kocaman heykelini yerleştirmiş.
Kaset örgülü üc devasa beşik tonoz, imparatorluğun ticari ve ekonomik merkezi olan Forum’un en büyük yapısından bugüne kalanlar.
Antoninus ve Faustina Tapınağı
İ.S. 41 yılında, Antoninus Pius tarafından karısı Faustina’ya adanan bu tapınak iki korunmuş örnekle
Roma forumu Antoninus ve Faustina Tapınağırden biri. Üzerindeki barok tarz eklemelere dikkat edin. Yan frizde yer alan grifon betimleri de görülmeye değer.
Barışçıl yapısı ile ön plana çıkmış olan Antoninus, uzun süre tahta kalan imparatorlardan biri olarak bilinir. Karısı Faustina ile aralarındaki büyük aşk, Romalılar tarafından unutulmamış ve bu tapınak, Antoninus ve karısı Faustina’ya adanmış.
Via Sacra
Geniş ve düz, siyah bazalt taşlarla döşenmiş Roma’nın en eski yolu, Titus Kemeri’nden başlar ve Forum boyunca Capitolino Tepesi’ne kadar uzanır. Cumhuriyet’in büyük kahramanları bu yoldan zaferle yürürlerdi, ama daha sonra geçit törenleri yozlaşmış ve yolda yankesiciler türemiştir.
Satürn Tapınağı
İon düzenindeki, gri-kızıl renkli sekiz sütun, tarım tanrısının tapınağından (devlet hanizesiyle birlikte) bugüne kalanlardır. Satürn Tapınağı, devlet hazinesi olarak kullanılmış. Devlet hazinesi, devlet maliyesinin paralarını ve hesaplarını içeriyor.
Fokas Sütunu
Bizans imparatorlarından olan Fokas adına yapılmış son yapılardan biri olarak biliniyor. Gerek mimari yapısı ile gerek tarihi ile forumda kaçırılmaması gereken yapılardan biridir. Yapı 13,6 metre uzunluğunda.
Vesta Tapınağı ve Vesta Bakireleri Evi
Zarif yuvarlak tapınak ve hemen yanında bulunan saray Roma’nın en önemli kültlerinden biri. Soylu ailelerden gelme rahibeler kutsal ateşin devamlılığını sağlarlar ve çeşitli ayrıcalıklardan yararlanırlarmış. Ateşin sönmesi durumunda veya bakireliklerin bozulması durumunda cezalandırıldığı söylenmekte.
Vespasianus Tapınağı
18. yüzyılda yapılan başarılı kazı çalışmalarıyla gün ışığına çıkarılan bu tapınak, bir önceki imparatora adanmıştı. Tapınağın İ.S 79 yılından kalma köşe sütunları yüzyıllarca toprak altında kalmıştır.
Forumun içerisinde yer alan ve öne çıkan yapılar
• Romulus Tapınağı
• Venus ve Roma Tapınağı
• Aemilia Bazilikası
• Julia Bazilikası
• Rostra, politikacıların Roma vatandaşlarına konuşma yaptığı yer.
• Tabularium
• Antoninus ve Faustina Tapınağı
• Urbi Göbeği (Umbilicus Urbi)
• Sezar Tapınağı
